Als je een eigen woning hebt in Nederland, kom je elk jaar twee termen tegen op je aangifte: eigenwoningforfait en hypotheekrenteaftrek. Ze klinken vergelijkbaar, hebben allebei met je huis te maken, maar ze werken precies tegenovergesteld — en veel huiseigenaren snappen het verschil niet goed.
Kort gezegd: eigenwoningforfait verhoogt je belastbaar inkomen (je betaalt méér belasting). Hypotheekrenteaftrek verlaagt je belastbaar inkomen (je betaalt mínder belasting). Samen bepalen ze het netto belastingeffect van je eigen huis.
Laten we precies uitleggen hoe beide werken, hoe ze elkaar beïnvloeden, en wat het voor jouw aangifte 2026 betekent.
Wat is Eigenwoningforfait?
Eigenwoningforfait is een fictief huurvoordeel dat de Belastingdienst bij je belastbaar inkomen optelt. De gedachte: als je in je eigen huis woont, betaal je geen huur — dus behandelt de overheid dat als een vorm van inkomen.
Het wordt berekend als 0,35% van je WOZ-waarde voor woningen tot €1.350.000 in 2026. Voor woningen daarboven geldt 2,35% over het bedrag boven die grens.
Eigenwoningforfait 2026 Berekeningstabel
| WOZ-waarde (meer dan) | WOZ-waarde (niet meer dan) | Eigenwoningforfait |
|---|---|---|
| — | €12.500 | 0% |
| €12.500 | €25.000 | 0,10% |
| €25.000 | €50.000 | 0,20% |
| €50.000 | €75.000 | 0,25% |
| €75.000 | €1.350.000 | 0,35% |
| €1.350.000 | — | €4.725 + 2,35% van de waarde boven €1.350.000 |
Voorbeeld: Eigenwoningforfait Berekenen
Je WOZ-waarde is €400.000.
- 0,35% van €400.000 = €1.400
Deze €1.400 wordt bij je inkomen in box 1 opgeteld. Als je in de schijf van 37,07% zit, betekent dat ongeveer €519 extra belasting (€1.400 × 37,07%).
Waarom Bestaat Dit?
Het eigenwoningforfait weerspiegelt het "voordeel" van huurvrij wonen in je eigen huis. Huurders betalen huur van netto inkomen, dus huiseigenaren worden belast op een fictieve huurwaarde om het gelijk te trekken. Of je het met de logica eens bent of niet, het is onderdeel van de Nederlandse belastingwet sinds 2001.
Wat is Hypotheekrenteaftrek?
Hypotheekrenteaftrek is de aftrek voor betaalde hypotheekrente. Je mag de rente die je over je hypotheek hebt betaald aftrekken van je belastbaar inkomen, waardoor je minder belasting betaalt.
In 2026 is het maximale aftrekpercentage 37,56% — gelijk aan de tweede belastingschijf. Ook als je in een hogere schijf zit (49,50%), wordt je hypotheekrente maximaal tegen 37,56% afgetrokken.
Voorbeeld: Hypotheekrenteaftrek Berekenen
Je hebt in 2026 €8.000 hypotheekrente betaald.
- Aftrek: €8.000 × 37,56% = €3.005
Je bespaart €3.005 aan belasting door de hypotheekrenteaftrek.
Aftrekpercentage is Begrensd
De hypotheekrenteaftrek was vroeger aftrekbaar tegen je marginale tarief (tot 52%). Sinds 2020 wordt het geleidelijk verlaagd naar de tweede schijf. In 2026 is de limiet 37,56% — ook topverdieners krijgen niet meer terug.
Hoe Eigenwoningforfait en Hypotheekrenteaftrek Samenwerken
Hier wordt het interessant: deze twee bedragen worden gesaldeerd in box 1 van je aangifte.
- Eigenwoningforfait telt inkomen op (+€1.400 in het voorbeeld hierboven)
- Hypotheekrenteaftrek haalt inkomen eraf (−€8.000 in het voorbeeld hierboven)
- Netto resultaat: −€6.600 (je verlaagt je belastbaar inkomen met €6.600)
In de meeste gevallen, vooral voor recente huiseigenaren met grote hypotheken, is de hypotheekrenteaftrek veel groter dan het eigenwoningforfait. Je houdt een netto belastingvoordeel over aan je eigen woning.
Volledig Voorbeeld: Netto Belastingeffect
Stel:
- WOZ-waarde: €400.000
- Betaalde hypotheekrente: €8.000
- Jouw inkomen: €65.000 (schijf 37,07%)
Stap 1: Bereken eigenwoningforfait
€400.000 × 0,35% = €1.400 (bij inkomen opgeteld)
Stap 2: Bereken hypotheekrenteaftrek
€8.000 × 37,56% = €3.005 (belasting bespaard)
Stap 3: Netto effect
- Eigenwoningforfait verhoogt belasting met: €1.400 × 37,07% = €519
- Hypotheekrenteaftrek verlaagt belasting met: €3.005
- Netto belastingvoordeel: €2.486
Je bespaart €2.486 op je aangifte 2026.
Meeste Huiseigenaren Profiteren
Voor de overgrote meerderheid van Nederlandse huiseigenaren — vooral degenen met hypotheken van de afgelopen 10-15 jaar — is de hypotheekrenteaftrek groter dan het eigenwoningforfait, wat resulteert in een netto belastingvoordeel.
Wat Als Je Weinig of Geen Hypotheek Hebt?
Als je je huis volledig afbetaald hebt (geen hypotheek) of een hele kleine hypotheek, kan het eigenwoningforfait groter zijn dan je aftrekbare kosten. In dat geval zou je netto belasting betalen over je woning.
Maar de Belastingdienst biedt verlichting: de "aftrek geen of kleine eigenwoningschuld".
In 2026 mag je 71,867% van het verschil tussen je eigenwoningforfait en je aftrekbare kosten aftrekken.
Voorbeeld: Aftrek Kleine Hypotheek
- Eigenwoningforfait: €1.200
- Betaalde hypotheekrente: €500
- Verschil: €700
Je krijgt een aftrek van €700 × 71,867% = €503.
Netto belastbaar bedrag: €700 − €503 = €197
In plaats van over de volle €700 belasting te betalen, betaal je alleen over €197.
Geleidelijke Afbouw
De aftrek voor geen of kleine hypotheek wordt afgebouwd. Het was 76,667% in 2025, daalt naar 71,867% in 2026, en blijft dalen tot het 0% bereikt in 2048. Als je je huis volledig bezit, verwacht dan een geleidelijke stijging van je netto eigenwoningforfait over de jaren.
Belangrijkste Verschillen in één Oogopslag
| Aspect | Eigenwoningforfait | Hypotheekrenteaftrek |
|---|---|---|
| Richting | Verhoogt belastbaar inkomen | Verlaagt belastbaar inkomen |
| Tarief (2026) | 0,35% van WOZ-waarde (tot €1,35M) | 37,56% van betaalde hypotheekrente |
| Typisch bedrag | €980 – €4.725+ | €2.000 – €10.000+ (hangt af van hypotheek) |
| Wie betaalt/profiteert? | Alle huiseigenaren | Alleen huiseigenaren met hypotheek |
| Wordt afgebouwd? | Nee (stabiel sinds 2001) | Ja (begrensd sinds 2020) |
Veelgestelde Vragen van Huiseigenaren
"Betaal ik eigenwoningforfait ook als ik een hypotheek heb?"
Ja. Eigenwoningforfait geldt voor alle huiseigenaren, ongeacht hypotheekstatus. Het is gebaseerd op je WOZ-waarde, niet op je schuld.
"Kan hypotheekrenteaftrek het eigenwoningforfait compenseren?"
Absoluut. In de meeste gevallen is de hypotheekrenteaftrek veel groter dan het eigenwoningforfait, waardoor je een netto belastingvoordeel hebt.
"Wat als ik mijn huis in 2026 gekocht heb? Betaal ik dan een heel jaar eigenwoningforfait?"
Nee. Zowel eigenwoningforfait als hypotheekrenteaftrek worden naar rato berekend op basis van het aantal dagen dat je de woning in 2026 in bezit had.
"Ik heb mijn hypotheek afbetaald. Ga ik nu meer belasting betalen?"
Ja, maar het effect wordt verzacht door de aftrek voor geen of kleine hypotheek (71,867% in 2026). Het volledige eigenwoningforfait wordt geleidelijk ingevoerd over de komende 20+ jaar.
"Verandert het verbouwen van mijn huis mijn eigenwoningforfait?"
Alleen als het je WOZ-waarde verhoogt. De WOZ-waarde wordt jaarlijks door je gemeente opnieuw vastgesteld. Grote verbouwingen leiden vaak tot een hogere waardering — en dus een hoger eigenwoningforfait.
Hoe Eigenwoningforfait en Hypotheekrenteaftrek Aangeven
Beide worden aangegeven in Box 1 ("Inkomen uit werk en woning") op je Nederlandse belastingaangifte.
- Eigenwoningforfait: Meestal vooraf ingevuld door de Belastingdienst op basis van je WOZ-waarde
- Hypotheekrenteaftrek: Je vult de totale betaalde hypotheekrente in 2026 in (staat op je jaaropgave van je hypotheekverstrekker)
De Belastingdienst berekent automatisch het netto effect en past de juiste aftrekpercentages toe.
Gebruik Bowie Tax voor Nauwkeurige Berekening
Handmatig eigenwoningforfait-schijven, hypotheekrenteaftrek-limieten en de aftrek voor geen of kleine hypotheek berekenen kan complex worden. Bowie Tax regelt dit allemaal automatisch — vul gewoon je WOZ-waarde en hypotheekrente in, en wij tonen je het exacte belastingeffect.
Wat Veranderde er in 2026?
- Eigenwoningforfait-grens: Verhoogd van €1.330.000 (2025) naar €1.350.000 (2026)
- Hypotheekrenteaftrek-limiet: Licht verhoogd van 37,48% (2025) naar 37,56% (2026) door een stijging van 0,08% in het tarief van de tweede schijf
- Aftrek geen of kleine hypotheek: Gedaald van 76,667% (2025) naar 71,867% (2026) — onderdeel van de geleidelijke afbouw
Geen van deze wijzigingen is dramatisch, maar ze verschuiven de balans elk jaar een beetje.
Veelgestelde Vragen
Wat gebeurt er als mijn WOZ-waarde fout is?
Je kunt binnen 6 weken na ontvangst van je WOZ-beschikking bezwaar maken bij je gemeente. Een lagere WOZ-waarde betekent een lager eigenwoningforfait. Lees onze gids: Bezwaar Maken Tegen je WOZ-Waarde.
Kan ik onroerendezaakbelasting (OZB) aftrekken van mijn inkomen?
Nee. Onroerendezaakbelasting is niet aftrekbaar. Alleen hypotheekrente komt in aanmerking voor hypotheekrenteaftrek.
Ik verhuur een kamer in mijn huis. Heeft dat invloed op het eigenwoningforfait?
Ja. Als je een deel van je huis verhuurt, wordt het eigenwoningforfait naar rato verlaagd. Je moet de huurinkomsten ook apart aangeven in box 1.
Komt een tweede woning in aanmerking voor eigenwoningforfait en hypotheekrenteaftrek?
Nee. Alleen je hoofdverblijf komt in aanmerking. Tweede woningen worden belast in box 3 als vermogen.
Wat als ik in 2026 verhuisd ben?
Je berekent eigenwoningforfait en hypotheekrenteaftrek apart voor elke woning, naar rato van het aantal dagen dat je er woonde. Als je een huis verkocht en een ander gekocht hebt, gelden beide.
Tot Slot
Eigenwoningforfait en hypotheekrenteaftrek zijn twee kanten van dezelfde medaille. De ene verhoogt je belastbaar inkomen, de andere verlaagt het — en voor de meeste Nederlandse huiseigenaren is het netto resultaat een belastingvoordeel.
Begrijpen hoe ze samenwerken helpt je:
- Je financiën plannen — vooral als je overweegt je hypotheek vervroegd af te lossen
- Fouten opsporen op je aangifte — de vooringevulde bedragen van de Belastingdienst zijn niet altijd correct
- Je aftrek maximaliseren — door ervoor te zorgen dat je hypotheekrente volledig wordt geclaimd
Voor een gedetailleerde uitsplitsing van jouw persoonlijke belastingsituatie — inclusief eigenwoningforfait, hypotheekrenteaftrek en alle andere aftrekposten — probeer Bowie Tax. We berekenen je exacte belastingaanslag 2026 en laten zien waar je kunt besparen.
Advertisement
Gerelateerde artikelen
Je belastingaanslag begrijpen: alles over je aanslag inkomstenbelasting
Belastingaanslag ontvangen? Leer hoe je 'm leest, wat NOA betekent, betaaltermijnen, wanneer je bezwaar maakt, en hoe je invorderingsrente voorkomt.
Aftrekposten 2026: Wat Kun Je Aftrekken in Je Belastingaangifte?
Volledige gids voor aftrekposten in 2026: ziektekosten, hypotheekrente, alimentatie, studiekosten, giften en meer. Haal het maximale uit je aangifte.
Bezwaar maken tegen je WOZ-waarde — Zo doe je dat in 2026
Je WOZ-waarde bepaalt je onroerendezaakbelasting, eigenwoningforfait en meer. Is de waarde te hoog? Dan kun je bezwaar maken. Hier lees je hoe.