Als je een koopwoning in Nederland hebt, ben je het eigenwoningforfait vast al tegengekomen op je belastingaangifte. Maar wat betekent het precies? Simpel gezegd: de Belastingdienst gaat ervan uit dat je "virtuele huur" verdient door in je eigen huis te wonen in plaats van het te verhuren. Dat virtuele inkomen wordt bij je Box 1-inkomen opgeteld — en daar betaal je inkomstenbelasting over.
Voor 2026 loopt het eigenwoningforfait van €0 voor woningen onder €12.500 tot meer dan €30.000 voor panden van miljoenen. De meeste Nederlandse huiseigenaren met een WOZ-waarde rond €400.000 tellen ongeveer €1.400 bij hun belastbaar inkomen op.
Het goede nieuws? Je kunt het compenseren met hypotheekrenteaftrek, en als je weinig of geen hypotheekschuld hebt, is er een speciale aftrekregeling (Wet Hillen) die de impact vermindert. Laten we het precies uitleggen.
Wat is het eigenwoningforfait?
Eigenwoningforfait is een percentage van de WOZ-waarde van je woning (de gemeentelijke taxatie die ook voor lokale belastingen wordt gebruikt) dat wordt opgeteld bij je inkomen in Box 1 (inkomen uit werk en woning).
De redenering van de Belastingdienst: als je niet in je eigen huis woonde, zou je het kunnen verhuren en daar inkomen mee verdienen. Ook al verhuur je het niet, je profiteert ervan dat je er gratis woont — dus belast de overheid dat voordeel.
Belangrijkste punten:
- Geldt alleen voor je hoofdverblijf (de woning waar je het meest woont)
- Gebaseerd op je WOZ-waarde per 1 januari van het belastingjaar
- Wordt automatisch berekend door de Belastingdienst (meestal vooringevuld in je aangifte)
- Verhoogt je Box 1-inkomen, wat betekent dat je er inkomstenbelasting over betaalt tegen je marginale tarief (tot 49,5% in 2026)
WOZ-waarde: de basis voor alles
Je WOZ-waarde wordt jaarlijks door je gemeente vastgesteld en begin van elk jaar naar je toegestuurd. Voor je aangifte 2026 gebruik je de WOZ-waarde uit de beschikking gedateerd 1 januari 2025 (ontvangen begin 2025). Denk je dat je WOZ te hoog is? Dan kun je bezwaar maken — dat kan zowel je eigenwoningforfait als je gemeentelijke belastingen verlagen.
Eigenwoningforfait 2026: de tarieven
Het percentage dat je betaalt hangt af van de WOZ-waarde van je woning. Hier zijn de officiële tarieven voor 2026:
| WOZ-waarde (meer dan) | WOZ-waarde (tot en met) | Eigenwoningforfait percentage |
|---|---|---|
| €0 | €12.500 | 0% (geen eigenwoningforfait) |
| €12.500 | €25.000 | 0,10% |
| €25.000 | €50.000 | 0,20% |
| €50.000 | €75.000 | 0,25% |
| €75.000 | €1.350.000 | 0,35% |
| €1.350.000 | — | €4.725 + 2,35% van waarde boven €1.350.000 |
Voorbeeldberekeningen:
- WOZ €280.000 → 0,35% → €280.000 × 0,0035 = €980 eigenwoningforfait
- WOZ €400.000 → 0,35% → €400.000 × 0,0035 = €1.400 eigenwoningforfait
- WOZ €1.500.000 → €4.725 + (€150.000 × 0,0235) = €4.725 + €3.525 = €8.250 eigenwoningforfait
De drempelverhoging van €1.330.000 (2025) naar €1.350.000 (2026) weerspiegelt de voortdurende stijging van de Nederlandse woningprijzen.
Je belastingaanslag: eigenwoningforfait × marginaal tarief
Onthoud: het eigenwoningforfait is niet de belasting die je betaalt — het wordt bij je inkomen opgeteld. Je betaalt daar dan inkomstenbelasting over tegen je marginale tarief. Als je marginale tarief 37,07% is en je eigenwoningforfait €1.400, betaal je ongeveer €519 extra belasting (€1.400 × 37,07%). Dit is vóór eventuele aftrekposten zoals hypotheekrente.
Hoe eigenwoningforfait en hypotheekrenteaftrek elkaar opheffen
In de meeste gevallen is je eigenwoningforfait kleiner dan je hypotheekrenteaftrek. Zo werken ze samen:
- Eigenwoningforfait verhoogt je Box 1-inkomen
- Hypotheekrente verlaagt je Box 1-inkomen
- Het netto-effect is meestal een belastingvoordeel voor huiseigenaren met een hypotheek
Voorbeeld (2026):
- WOZ-waarde: €400.000
- Eigenwoningforfait: €1.400 (bij inkomen opgeteld)
- Betaalde hypotheekrente: €8.000
- Hypotheekrenteaftrek: €8.000 × 37,56% (tarief 2026) = €3.005
- Netto voordeel: €3.005 - €519 ≈ €2.486 belastingbesparing
Het hypotheekrenteaftrekpercentage is 37,56% voor 2026, omlaag van 38,35% in 2025. Dit percentage daalt jaarlijks en verdwijnt uiteindelijk volledig in 2048.
Gebruik Bowie Tax om de volledige berekening te zien
Eigenwoningforfait, hypotheekrente en andere aftrekposten kunnen snel ingewikkeld worden — vooral als je meerdere woningen hebt, gedeeld eigendom, of bijzondere situaties. Bowie Tax leidt je stap voor stap door de hele Box 1-berekening en laat je precies zien hoeveel belasting je moet betalen of terugkrijgt.
Wet Hillen: korting bij weinig of geen hypotheekschuld
Als je geen hypotheek hebt of heel weinig hypotheekschuld, zal je eigenwoningforfait waarschijnlijk hoger zijn dan je aftrekbare kosten (rente + uitgaven). In dat geval zou je belasting betalen over virtueel inkomen zonder echte aftrek om het te compenseren.
Om te voorkomen dat dit oneerlijk is, geeft de Wet Hillen (vernoemd naar voormalig staatssecretaris Frans Hillen) je een gedeeltelijke korting.
Hoe het werkt (2026):
- Bereken je eigenwoningforfait
- Trek je aftrekbare kosten af (hypotheekrente, enz.)
- Neem 71,867% van het verschil als aftrek
- De resterende 28,133% wordt bij je inkomen opgeteld
Voorbeeld (2026):
- Eigenwoningforfait: €1.200
- Aftrekbare kosten (rente, enz.): €1.000
- Netto eigenwoningforfait: €200
- Wet Hillen-aftrek: €200 × 71,867% = €144
- Bij inkomen opgeteld: €200 - €144 = €56
Het percentage van 71,867% is lager dan in 2025 (76,667%), wat betekent dat de korting geleidelijk wordt afgebouwd. In 2030 is de regeling volledig verdwenen.
Wie komt in aanmerking voor de Wet Hillen?
Je komt automatisch in aanmerking als je eigenwoningforfait hoger is dan je aftrekbare kosten. De Belastingdienst berekent dit voor je. Je komt mogelijk niet in aanmerking als je:
- Hypotheekrente vooruit of achteraf hebt betaald (buiten het belastingjaar)
- Een lening hebt van je werkgever met speciale belastingbehandeling
En tweede woningen of leegstaande panden?
Tweede woningen:
- Als je meerdere woningen bezit, is alleen je hoofdverblijf onderworpen aan eigenwoningforfait
- Tweede woningen vallen onder Box 3 (vermogensbelasting), niet Box 1
Leegstaande of in aanbouw zijnde woningen:
- Als je woning leeg staat (in afwachting van verkoop, in aanbouw, of tijdelijk onbewoond), ben je mogelijk geen eigenwoningforfait verschuldigd over die periode
- Geef de leegstandsperiode aan in je aangifte — het digitale aangiftesysteem zet het eigenwoningforfait dan op nul voor die maanden
Gedeeld eigendom:
- Als je slechts een deel van je woning bezit (bijv. 50% met een partner), betaal je alleen eigenwoningforfait over jouw aandeel
Wanneer en hoe eigenwoningforfait aangeven
Eigenwoningforfait maakt deel uit van je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting:
- Belastingjaar 2026 → aangeven voor 1 mei 2027 (automatische verlenging mogelijk)
- Gebruikte WOZ-waarde: waardering per 1 januari 2025 (ontvangen begin 2025)
- Waar te vinden: Box 1, sectie "Eigen woning"
- Meestal vooringevuld: De Belastingdienst haalt je WOZ-waarde automatisch op; controleer wel of het klopt
Als je halverwege het jaar een woning koopt of verkoopt, ben je alleen eigenwoningforfait verschuldigd voor de maanden dat je de woning bezat en bewoonde.
Deadline-alarm: aangifteseizoen is nu
De deadline voor het indienen van je aangifte 2025 (aangifte inkomstenbelasting 2025) is 1 mei 2026. Als je die mist, kun je uitstel aanvragen, maar mogelijk krijg je een boete. Begin op tijd om de drukte te vermijden — en zorg dat je WOZ-waarde klopt voordat je indient.
Veelgemaakte fouten om te vermijden
De verkeerde WOZ-waarde gebruiken:
- Gebruik altijd de WOZ-waarde voor 1 januari van het belastingjaar, niet de meest recente die je hebt ontvangen
De Wet Hillen-aftrek vergeten:
- Als je weinig of geen hypotheek hebt, controleer dan of de Belastingdienst de Wet Hillen-aftrek heeft toegepast
Geen bezwaar maken tegen een te hoge WOZ:
- Een hoge WOZ-waarde verhoogt zowel eigenwoningforfait als lokale onroerendezaakbelastingen. Denk je dat het niet klopt, dien dan binnen 6 weken na ontvangst een WOZ-bezwaar in bij je gemeente
Box 1 en Box 3 door elkaar halen:
- Je hoofdwoning (eigenwoningforfait + hypotheekaftrek) is Box 1. Tweede woningen, spaargeld en beleggingen zijn Box 3. Verwar ze niet.
Eigenwoningforfait 2025 vs. 2026: wat is er veranderd?
| Item | 2025 | 2026 | Verandering |
|---|---|---|---|
| Topdrempel (0,35%-tarief) | €1.330.000 | €1.350.000 | +€20.000 |
| Topdrempel basisbedrag | €4.655 | €4.725 | +€70 |
| Wet Hillen-aftrekpercentage | 76,667% | 71,867% | -4,8 pp |
| Hypotheekrenteaftrek | 38,35% | 37,56% | -0,79 pp |
Zowel de Wet Hillen-aftrek als de hypotheekrenteaftrek worden in de loop der tijd afgebouwd, wat betekent dat het netto belastingvoordeel van een eigen woning geleidelijk afneemt.
Veelgestelde vragen
Moet ik eigenwoningforfait betalen als ik net een huis heb gekocht?
Ja, maar alleen voor de maanden dat je het bezat en bewoonde. Als je je huis op 1 juli 2026 kocht, betaal je 6/12 van het jaarlijkse eigenwoningforfait.
Kan ik mijn eigenwoningforfait verlagen door mijn WOZ-waarde te verlagen?
Indirect, ja. Als je succesvol bezwaar maakt tegen je WOZ-waarde en deze wordt verlaagd, daalt je eigenwoningforfait automatisch. Je hebt 6 weken na ontvangst van je WOZ-beschikking om bezwaar in te dienen.
Wat als mijn hypotheekrenteaftrek hoger is dan mijn eigenwoningforfait?
Dat is het meest voorkomende scenario — je hebt dan een netto belastingvoordeel van je woningbezit. Het eigenwoningforfait wordt bij je inkomen opgeteld, maar de grotere hypotheekrenteaftrek verlaagt het met meer, waardoor je een lagere belastingaanslag krijgt.
Geldt eigenwoningforfait als ik een kamer in mijn huis verhuur?
Ja, eigenwoningforfait geldt nog steeds voor je hoofdverblijf. Huurinkomsten uit een kamer (kamerverhuur) kunnen echter apart belast worden onder Box 1 of Box 3, afhankelijk van de constructie. Dit kan complex worden — raadpleeg een belastingadviseur of gebruik Bowie Tax om het scenario door te lopen.
Is het eigenwoningforfait hetzelfde als het eigenwoningforfait in Box 3?
Nee. Het eigenwoningforfait waar we hier over praten is Box 1 (inkomen uit werk en woning). Box 3 is voor vermogensbelasting op spaargeld en beleggingen. Je hoofdwoning valt nooit in Box 3 — alleen tweede woningen en beleggingspanden vallen daaronder.
Advertisement
Gerelateerde artikelen
Je belastingaanslag begrijpen: alles over je aanslag inkomstenbelasting
Belastingaanslag ontvangen? Leer hoe je 'm leest, wat NOA betekent, betaaltermijnen, wanneer je bezwaar maakt, en hoe je invorderingsrente voorkomt.
Eigenwoningforfait vs Hypotheekrenteaftrek: Hoe Ze Samenwerken in 2026
Eigenwoningforfait telt €980-€4.725+ bij je inkomen op; hypotheekrenteaftrek geeft 37,56% terug op hypotheekrente. Leer hoe deze twee werken en wat het voor jouw aangifte 2026 betekent.
Aftrekposten 2026: Wat Kun Je Aftrekken in Je Belastingaangifte?
Volledige gids voor aftrekposten in 2026: ziektekosten, hypotheekrente, alimentatie, studiekosten, giften en meer. Haal het maximale uit je aangifte.